Pielgrzymka do siedmiu Kościołów Apokalipsy

Za nami wyjątkowa pielgrzymka śladami pierwszych wspólnot chrześcijańskich, do których św. Jan skierował swoje przesłanie zapisane w Apokalipsie. W pielgrzymce uczestniczyli klerycy archidiecezji gnieźnieńskiej, poznańskiej i diecezji bydgoskiej wraz z księżmi z tych diecezji, pod duchową i merytoryczną opieką ks. prof. Pawła Podeszwy. Razem z nami pielgrzymował także Prymas Polski abp Wojciech Polak. Przez dziewięć dni nawiedzaliśmy miejsca związane z narodzinami chrześcijaństwa, modliliśmy się tam, gdzie przed blisko dwoma tysiącami lat żyli i dawali świadectwo wiary pierwsi uczniowie Chrystusa.

Pielgrzymkę rozpoczęliśmy od Efezu – pierwszego z siedmiu Kościołów Apokalipsy. To właśnie do wspólnoty w Efezie Chrystus skierował pierwsze przesłanie, chwaląc jej wytrwałość, ale przypominając o potrzebie powrotu do „pierwszej miłości”.

Zwiedziliśmy jedno z najlepiej zachowanych antycznych miast świata – z monumentalną Biblioteką Celsusa, wielkim teatrem mogącym pomieścić około 25 tysięcy osób oraz główną ulicą miasta, którą przemierzał św. Paweł podczas swojej działalności misyjnej. Nawiedziliśmy również sanktuarium Meryem Ana Evi – Dom Matki Bożej, gdzie według starożytnej tradycji Maryja spędziła ostatnie lata swojego życia. W tym sanktuarium sprawowaliśmy Eucharystię.

Kolejny dzień prowadził nas na grecką wyspę Patmos. To właśnie tam, podczas zesłania przez cesarza Domicjana, św. Jan otrzymał Objawienie i spisał ostatnią księgę Nowego Testamentu. Modliliśmy się w Grocie Apokalipsy – miejscu, gdzie według tradycji Apostoł usłyszał głos Chrystusa polecającego mu zapisać wszystko, co ujrzał. To właśnie z tej wyspy wyruszyło siedem listów skierowanych do Kościołów Azji Mniejszej.

Trzeciego dnia odwiedziliśmy Laodyceę, która była ostatnim z siedmiu Kościołów Apokalipsy. To do niej skierowane zostały znane słowa Chrystusa: „Obyś był zimny albo gorący”. Zwiedziliśmy rozległe ruiny miasta (dwie bazyliki, stadion, teatr) oraz pozostałości systemu wodociągowego. To właśnie problemy z doprowadzeniem wody stały się tłem dla symboliki „letniości” użytej w Apokalipsie. Po południu odwiedziliśmy Pamukkale i starożytne Hierapolis.

Dzień 4 to Kościoły w Filadelfii i Sardes. Filadelfia była najmłodszym z siedmiu Kościołów. Dziś po dawnej Filadelfii pozostały przede wszystkim ruiny bizantyjskiej bazyliki i fragmenty dawnych murów. Następnie pielgrzymowaliśmy do Sardes – dawnej stolicy Lidii i miasta słynnego z bogactwa króla Krezusa. Zwiedziliśmy pozostałości monumentalnej świątyni Artemidy, ogromnej synagogi oraz gimnazjonu – jednego z największych kompleksów tego typu w starożytności.

Piątego dnia nawiedziliśmy Tiatyrę, Pergamon i Smyrnę. W Tiatyrze wspominaliśmy wspólnotę, która otrzymała wezwanie do wierności Chrystusowi mimo licznych przeciwności. Dziś zachowały się tam fragmenty antycznych ulic i ruiny dawnego miasta.

Kolejnym miejscem był Pergamon – miasto określone w Apokalipsie jako miejsce, „gdzie jest tron szatana”. Było to centrum kultu cesarza i religii pogańskich. Zwiedziliśmy imponujący akropol z pozostałościami świątyń, teatru oraz ołtarza Zeusa, którego monumentalna forma mogła stać się inspiracją dla tego biblijnego określenia. Na zakończenie dnia dotarliśmy do Smyrny – dzisiejszego Izmiru. Tutaj nawiedziliśmy katedrę św. Jana oraz sanktuarium św. Polikarpa, ucznia św. Jana Apostoła i jednego z najważniejszych męczenników pierwszych wieków chrześcijaństwa. W katedrze przyjął nas i podzielił się doświadczeniem Kościoła w Turcji ks. kan. Dariusz Białkowski (pochodzący z diecezji bydgoskiej, a odbywający formację do kapłaństwa w PWSD w Gnieźnie). Podczas spotkania z arcybiskupem Izmiru Martinem Kmetcem Prymas Polski wręczył mu medal 600-lecia Prymasostwa. Spotkanie to było również okazją do wspólnej modlitwy i posłuchania świadectwa rozwoju i trwania wiary w Jezusa w tamtejszym Kościele. To właśnie do Kościoła w Smyrnie Chrystus skierował słowa szczególnej otuchy: „Bądź wierny aż do śmierci, a dam ci wieniec życia”.

Przemierzając kolejne miasta opisane w Apokalipsie, mogliśmy przekonać się, że przesłanie skierowane do siedmiu Kościołów pozostaje aktualne również dziś. Wezwanie do wytrwałości, odwagi, nawrócenia i zachowania pierwotnej miłości jest skierowane do każdego z nas. Była to pielgrzymka nie tylko po zabytkach starożytności, ale przede wszystkim do korzeni Kościoła – miejsc, w których rodziła się wiara pierwszych chrześcijan.

Dziękujemy wszystkim, dzięki którym mogliśmy być częścią tego niezwykłego i zapadającego w pamięć doświadczenia. W sposób szczególny dziękujemy Fundacji im. Kardynała Józefa Glempa z Holandii, Stowarzyszeniu Wspierania Powołań Kapłańskich AG, Towarzystwu Przyjaciół ASD oraz Stowarzyszeniu Wspierania Powołań Diecezji Bydgoskiej.

kl. Grzegorz Galiński